Τετάρτη, 15 Νοεμβρίου 2017

Η μόνη φιλοκτημοσύνη μου


Ἂς εἰσδύῃ μία μόνη ἀκτὶς ἡλίου, ἅμα τῇ ἀνατολῇ, διὰ τοῦ θαμβοῦ φεγγίτου, εἰς τὸν πενιχρὸν θάλαμον, μὲ τοὺς τέσσαρας τοίχους ἀσβεστωμένους λευκούς, μὲ μίαν ψάθαν, καὶ ἐπ᾽ αὐτῆς μικρὸν ἀμαυρὸν κιλιμάκι στρωμένα ἐπὶ τοῦ πατώματος, μὲ δύο προσκεφαλάδες* ἀκουμβημένας σύρριζα εἰς τοὺς τοίχους, ἔνθεν καὶ ἔνθεν τῆς γωνίας τοῦ πυρός, ὅπου τέσσαρες ξηροὶ δαυλοὶ καὶ δύο μεγάλα ξύλα ὀρθὰ καίουσι καὶ βρέμουσιν ἐπὶ τῆς ἑστίας. Τοιοῦτος νὰ εἶναι ὁ χειμερινὸς θάλαμος, ἔχων τὰ νῶτα ἐστραμμένα πρὸς βορρᾶν καὶ πρὸς δυσμάς, συνεχόμενος μὲ ἄλλον βορεινὸν θαλαμίσκον, ὅστις νὰ εἶναι συγχρόνως δῶμα καὶ ἡλιακωτὸν καὶ ὑπερῷον. Κατεσκευασμένος μὲ πλίνθους, μὲ ξυλοτοίχους, στεγασμένος μὲ ξύλα καὶ μὲ κεράμους, ἀφάτνωτος, ἀνώροφος, εὐήλιος, ἀθέρμαστος, εὐήνεμος, σχεδὸν ὑπαίθριος, μὲ τὸ μόνον ὑψηλὸν καὶ πλατὺ παράθυρον τὸ ἀπᾷδον εἰς ὅλον τὸν ρυθμὸν τοῦ κτιρίου, καί, χάριν πολυτελείας, μὲ πηχυαίαν ὕαλον, διὰ ν᾽ ἀπολαύῃ τις ὄρθιος, εἰς τὰ βασίλεια τοῦ Βορρᾶ, τὴν μεγάλην θέαν καὶ τὴν μεγάλην πάλην. Τοιαύτη θὰ ἦτο, χωρὶς νὰ παραβῶ τὴν δεκάτην Ἐντολήν, ἡ μόνη φιλοκτημοσύνη μου καὶ ἡ μόνη μου πλεονεξία.
Ὁ οἰκίσκος νὰ εἶναι κτισμένος ἐπὶ βράχου ὑψηλοῦ, ἐπὶ τοῦ μόνου ὑψηλοῦ βορεινοῦ βράχου τοῦ προσφιλοῦς εἰς τὰς ἀναμνήσεις μου. Ἐκεῖ ἁπλοῦται ἀτελείωτον τὸ πέλαγος ἀνὰ τὴν ἀχανῆ ἔκτασιν ἀπὸ ἀκτῆς ἕως ἀκτῆς καὶ ἀπὸ κόλπου ἕως κόλπου, καὶ χαμηλώνει ὁ οὐρανὸς εἰς τὴν μίαν ἄκραν τὴν ἀπωτέραν, διὰ νὰ περιπτυχθῇ ἐγγύτερον τὴν ἐσχατιὰν τῶν θαλασσῶν, ὁ σάπφειρος φιλῶν τὸν σμάραγδον, τὸ βαθύχλωρον ἀντασπαζόμενον τὸ γλαυκόν. Φυσᾷ ὁ Καικίας κατερχόμενος ἀπὸ τὰ βουνὰ τῆς Θρᾴκης, καὶ ὁ Βορρᾶς παγερὸς ἀποσπᾶται μυριοπτέρυγος ἀπὸ τὸν νεφελοσκεπῆ καὶ χιονοστέφανον Ἄθω, καὶ ὁ Ἀργέστης ριγηλὸς καταβαίνει ἀπὸ τὸν γεραρὸν Ὄλυμπον· φρίσσει τὸ κῦμα εἰς τὴν ἐπαφὴν τῆς ψυχρᾶς πνοῆς, φρικιᾷ ὁ πορφυροῦς πόντος ἀπὸ τὴν κραταιὰν αὔραν, ρυτιδοῦται ἡ θάλασσα ἀπὸ τὴν ἀλλεπάλληλον ραγδαίαν ριπήν, ἀγριαίνει τὸ πέλαγος, ὠρύεται μανιωδῶς ἡ καταιγίς, ρήγνυται τὸ κῦμα εἰς τοὺς σκληροὺς αἰχμηροὺς βράχους. Συννεφοῦται ὁ οὐρανὸς ἀπὸ τὰς μαύρας κάπας τῶν θυελλῶν τὰς σωρευομένας ἐπάνω του, φαεινὸς στῦλος προκύπτει ἐν ἀκαρεῖ ἐν μέσῳ ἀχανοῦς κυκεῶνος μελανῶν στροβίλων· ἰδοὺ ἡ ἀκτὶς θὰ διώξῃ τὸ ἔρεβος, ἡ γαλήνη θὰ ἐξώσῃ τὸν τυφῶνα…..
(Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης "Η Γλυκοφιλούσα 1894)

Σάββατο, 28 Οκτωβρίου 2017

...ήθελα περισσότερο φως

Από συνέντευξη του  Άκι Καουρισμάκι με αφορμή την τελευταία του ταινία «Άλλη Όψη της Ελπίδας»

.....αλλά η Φινλανδία παραείναι σκοτεινή, κάτι που φτάνει μέχρι την καρδιά και τη συμπεριφορά των κατοίκων της. Τόσα χρόνια κλεισμένος στην αίθουσα του μοντάζ και στα σινεμά, ένιωσα κάποια στιγμή ότι ήθελα περισσότερο φως – εσωτερικό κι εξωτερικό. Στη Φινλανδία λες «καλημέρα» και πρέπει να είσαι σοβαρός. Ακόμη και αστείο να λες, πρέπει να είσαι σοβαρός.
-Υπάρχουν άλλοι άνθρωποι στη Φινλανδία με τη δική σας αίσθηση του χιούμορ;
Γιατί, υπάρχουν άνθρωποι στη Φινλανδία;

Κυριακή, 8 Οκτωβρίου 2017

Η αλλαξιά της θάλασσας

Πόσα μνήματα κλέψατε και πόσες αλήθειες;
Αυτό είναι που ηχεί
                               υπεράνω των κεφαλιών μας
Το τάμα.

                    🔷

Δεν χρωστάω πουθενά
Μοναχά στη θάλασσα
Την τέφρα μου


                   🔵


Γελαστήκαμε.


Δεν ήταν αστέρι αυτό

                              που αγναντεύαμε
                                 αγκαλιασμένοι.
Προβολέας ανάκρισης
Ήταν.


                    🔷


Πως αδειάσαμε όλες μας 

τις στέρνες
Και πως 
γεμίσαμε τα κτήματα μας
κλαδιά κομμένα;

                   🔵


Μια αρμαθιά ευλογίες απ' το εικονοστάσι

ξεκρέμασα 
κι έκανα να φύγω.
Μ' ένα σύννεφο στα δόντια.
Χωρίς να νοιάζομαι
αν θα με ξεδιψάσει
ή
θα πνιγώ

Κυριακή, 1 Οκτωβρίου 2017

Φτωχοί συγγενείς...

Περί Καταλωνίας ο λόγος.
Για ποια ανεξαρτησία ακριβώς ψηφίζουν? Μήπως την ανεξαρτησία από το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες? Γιατί ούτε η Μαδρίτη είναι ανεξάρτητη.
Οι Καταλανοί ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ για τους φτωχούς συγγενείς τους τα χαράτσια που επέβαλλαν οι πραγματικοί κυρίαρχοι.Τόσο απλά.
Τα υπόλοιπα γνωστά πολιτικάντικα κουραφέξαλα.
Και έρχεται γάντι στους κυρίαρχους το Διαίρει και Βασίλευε.Θα τους τσακίζουν ευκολότερα αμφότερους φτωχούς και φτωχότερους Νότιους.

Κι όσο θυμάσαι τα αιτήματα,τις ιδέες και το αίμα της δεκαετίας του ΄30,σε πιάνει απελπισία πως φτάσαμε στο σήμερα.

Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017

Μικρές περιπλανήσεις



Ο Σουηδός Γκούσταβ Γκέιγερσταμ (1850-1909) συγχρονος  του Στρίντμεργκ είναι η τελευταία μου ανακάλυψη.
Μεταφράζει ο Λέων Κουκούλας που τον ανακαλύπτει τυχαία προπολεμικά.

Δυνατή νουβέλα με λιτό λόγο και βάθος.
Από τις παλιές ωραίες εκδόσεις "Αστρολάβος/Ευθύνη" που δεν υπάρχουν πλέον,αν και αρκετοί τίτλοι κυκλοφορούν ακόμη.












Σ'ένα πανηγύρι ένα ζευγάρι ηλικιωμένων γύφτων πουλούσε...βιβλία.Προφανώς αναλφάβητοι πολλά βιβλία ήταν ανάποδα διότι το οπισθόφυλλο τους ήταν περισσότερο οικείο.
Ανάμεσα σε ότι σαβούρα κυκλοφορεί, υπήρχε ένας Γκόγκολ,ένας Δαρβίνος,και ένας Έμερσον,που έκλαιγαν γοερά για το που τους έριξε η μοίρα τους.
Με 3 ευρώ τους έσωσα και τους τρείς.
Ετσι ξαναδιάβασα το "πορτραίτο" του αγαπητού μου Γκόγκολ.
Το ασυμβίβαστο τέχνης/δημιουργίας και χρήματος/δόξας, με φαουστικές προεκτάσεις είναι μόνο μία διάσταση  αυτού του έργου.












Λίγοι ξέρουν τον Τάκη Μενδράκο (1927-2014).Σεμνή, ευγενής, και ελεύθερη μορφή.Ποιητής.Δούλεψε όμως κυρίως ως μεταφραστής μετά τις διώξεις και τις εξορίες δίνοντας σημαντικό έργο.

Στο "ΕΞ  ΑΚΑΝΘΩΝ" καταγράφει την δική του εσωτερική εμπειρία της Μακρονήσου και της εξορίας.














Ο Τσάτουιν περιπλανιέται στην Αυστραλία,μελετάει και καταγράφει τους άγραφους κώδικες των ιθαγενών.

Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου εκτενή αποσπάσματα από τα σημειωματάρια του που κράτησε στα ταξίδια του σε όλον το κόσμο.Μερικά πολύ ενδιαφέροντα,και όλα φωτίζουν την προσωπικότητα και την οπτική του.













Πως είναι δυνατό για μια τόσο μεγάλη μορφή όπως η Φρίντα Κάλο να γραφεί μια τόσο μεγάλη μαλακία?

Την απάντηση την ξέρουμε.

Τα λεφτά των εμπόρων....


















Πολλοί έχουν την εμπειρία που περιγράφει ο Θωμάς Κοροβίνης.

Μέσα σε μια εξουσιαστική δομή,προστατευόμενος απ'αυτή, δρα ανεξέλεγκτα ένας βρωμερός άνθρωπος.

Τον συναντάς μετά από χρόνια, έξω πια από το κέλυφος που τον προστάτευε.











Η Ισπανίδα μεταφράστρια και νυν κάτοικος Ελλάδας γράφει για τις συναντήσεις και συζητήσεις που είχε με τον Πάτρικ Λη Φέρμορ στο σπίτι του στη Μάνη,Ο ίδιος πάνω από 90 ετών με ελάχιστη όραση επιζητεί αυτή την συντροφιά που θα του κάνει παρέα και στη κατανάλωση κρασιών και ποτών.

Δεν προσθέτει τίποτα σπουδαίο αν κάποιος έχει διαβάσει τη βιογραφία του από την Άρτεμις Κούπερ.
















Αυτοβιογραφικό κείμενο της μεγάλης ηθοποιού Ελένης Ζαφειρίου, έως την αποφοίτηση της από την σχολή του Εθνικού Θεάτρου.
Χωρίς συνέχεια στην διαδρομή της μεταπολεμικά στον κινηματογράφο και στο θέατρο.
Θα άξιζε η μαρτυρία της.
















Ο Βαλτινός το ονομάζει μυθιστόρημα.
Θα έχει τους λόγους του που εμείς μπορούμε να υποθέσουμε.

Τρία πεζά που φωτογραφίζουν την πορεία της ελληνικής κοινωνίας των δεκαετιών'50-'70.

















Χαριτόπουλος και τον εκτιμάμε....

Δευτέρα, 11 Σεπτεμβρίου 2017

Έγνεψα καταφατικά



Είπε νηφάλια:
"Κάποτε έρχεται η στιγμή,που δεν έχεις να πεις τίποτα με τους ζωντανούς.
Αξίζει μόνο να μιλάς με τους νεκρούς..."

Έγνεψα καταφατικά. 

Κυριακή, 27 Αυγούστου 2017

Κοντραμπατζήδες, Δραγουμάνοι και Αλάτι

Κανάγιες!
Τὸ ψωμὶ τῆς ἐξορίας μὲ τρέφει. Κουροῦνες χτυποῦν τὰ τζάμια τῆς κάμαράς μου. Καὶ σὲ βασανισμένα στήθη χωρικῶν βλέπω νὰ δυναμώνει ἡ πνοὴ ποὺ θὰ σᾶς σαρώσει.
(ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ-Κάθαρσις)



Διαβάζω σήμερα

"Αυστηρότερες ποινές για όσους βιαιοπραγούν κατά των ελεγκτών της ΑΑΔΕ....."


Για κάθε λέξη του παραπάνω τίτλου θα μπορούσε να γραφεί ολόκληρο χρονικό και μελέτη στη κατεχόμενη και λεηλατούμενη χώρα.

Όμως σήμερα επίσης έχω στα χέρια μου το ημερολόγιο/χρονικό που κράτησε ένας δάσκαλος σε μια επαρχία.Εντυπωσιακές οι αναφορές του για τις δεκαετίες 1900-1940 και εντυπωσιακότερες οι ομοιότητες με το σήμερα ιδιαίτερα στη ΛΗΣΤΡΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ και στους υπαλλήλους/εκτελεστές των εντολών του ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ της χώρας.

Και τότε όπως και σήμερα φορολογούνται τα πάντα ληστρικά.Φόροι επιτηδεύματος, γης, ζώων, παραγωγής,μεταβίβασης,κληρονομιάς,υπεραξίας... Έμμεσοι φόροι σε όλα όσα υπάρχουν στην αγορά.Εφοριακοί,ενοικιαστές προσόδων,κλητήρες,δικαστές και Χωροφύλακες σαρώνουν τα πάντα.Και πλειστηριασμοί για χρέη προς το "δημόσιο" ακόμη και βοδιών για όργωμα.

Η απόγνωση είναι τόσο μεγάλη που εξαγριωμένο πλήθη πυρπολούν την εφορία Αρεόπολης. 

Όμως υπήρχαν και τα ΜΟΝΟΠΩΛΙΑ στο Αλάτι,σπίρτα,κλπ που ήταν αποκλειστικά έσοδα των ΔΑΝΕΙΣΤΏΝ (η τότε ΑΑΔΕ,οι οποίοι στεγαζόταν στο σημερινό μέγαρο Μαξίμου και αργότερα στο Κολωνάκι έως το 1978)

Συγκλονιστικές είναι οι καταγραφές του δασκάλου/χρονικογράφου για διωγμούς σχετικά με το Αλάτι.

Το μέρος είναι παράλιο και παράγεται άφθονο φυσικό Αλάτι το οποίο οι κάτοικοι χρειάζονται σε μεγάλες ποσότητες για να παστώσουν τρόφιμα-δεν υπήρχαν ψυγεία.

Απαγορευόταν όμως αυστηρά να μαζέψουν το άφθονο Αλάτι και έπρεπε να αγοράσουν ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ από το Μονοπώλιο των δανειστών φυσικά σε τιμές υπερβολικές.
Οι Χωροφύλακες είχαν εντολή να ψεκάζουν με πετρέλαιο τις Αλυκές για να μη μπορούν οι φτωχοί κάτοικοι να χρησιμοποιούν το ντόπιο αλάτι.Όμως ως γνωστόν οι μπάτσοι είναι τεμπελχανάδες και το πετρέλαιο ακριβό, έτσι ψέκαζαν μόνο λίγες αλυκές.
Οι γυναίκες κατέβαιναν αξημέρωτο στις απόμερες αλυκές,μάζευαν όσο αλάτι προλάβαιναν και γύριζαν πριν φέξει ζαλωμένες στα χωριά τους.

Οι κυρίαρχοι το έμαθαν και σφόδρα ταράχτηκαν για τον παρά που έχαναν στη θαλασσινή και ...αλατισμένη Ελλάδα..Διέταξαν τα μαντρόσκυλα τους να παραφυλάνε στους δρόμους και στα μονοπάτια και όσους πιάνουν με αλάτι να τους ξεσκίζουν.
Μια ομάδα γυναικών ένα ξημέρωμα έπεσε σε τέτοιο μπλόκο.Πέταξαν το αλάτι που ήταν ζαλωμένες και είχαν μαζέψει με τόσο κόπο και για να μη τις συλλάβουν οι χωροφύλακες τους επιτέθηκαν με τα ραβδιά που κρατούσαν και εξαφανίστηκαν στους λόγγους.

Όμως τι θα γινόταν χωρίς αλάτι; H μόνη λύση ήταν να υπάρχει κάποιος να τις ειδοποιεί για τα μπλόκα και αυτές να επιστρέφουν από ρεματιές,γκρεμούς και λόγγους και όχι από δρόμους και μονοπάτια.Και το έκαναν.Μόνο που όταν έφταναν τα ξυπόλυτα πόδια τους ήταν ματωμένα και πληγιασμένα.Αλάτι ματωμένο....

Ναι έτσι επέζησε τούτος ο λαός στους αιώνες με τομάρια Βασιλιάδες και πρωθυπουργούς να τον έχουν παραδώσει στους ξένους τοκογλύφους.Με μικρές και μεγάλες καθημερινές αντιστάσεις κι ας τις ονομάζουν οι δοσίλογοι, φοροδιαφυγή, εισφοροδιαφυγή, βιαιοπραγία, παρανομία, ελεγκτές, αρχές, νόμους και όπως τους συμφέρει.Είναι η ανάγκη για επιβίωση που γίνεται επιτακτικό καθήκον να μη πάνε όλοι οι πόροι ζωής στους ξένους άρπαγες και κυρίαρχους.


ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ





Τρίτη, 22 Αυγούστου 2017

Αφιέρωμα στον Άρη Αλεξάνδρου και την Καίτη Δρόσου



από Πανδοχείο



Είναι φανερό ότι ήμουν από τότε αναρχικός χωρίς να τα ξέρω. Ήμουνα οπαδός των «συμβουλίων» ή της «αυτοδιαχείρισης» – όπως προτιμάς. Έριξα το σύνθημα των ναυτών της Κροστάνδης: «Όλη η εξουσία στα σοβιέτ και όχι στα κόμματα» […] Ο μόνος τρόπος να αποφύγεις τον μακιαβελισμό είναι να παραιτηθείς από την κατάκτηση της εξουσίας. Κάθε άλλη προσπάθεια ηθικοποίησης, κάθε άλλος «σοσιαλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο θα αποδειχτεί αργά ή γρήγορα ατελέσφορος, όπως αποδείχτηκε ο χριστιανισμός και ο δεσποτισμός του «φωτισμένου ηγεμόνα»…
… έγραφε το 1976 ο Άρης Αλεξάνδρου σε επιστολή του προς τον Δημήτρη Ραυτόπουλο, που δημοσιεύεται ολόκληρη στο πλήρες αφιέρωμα του περιοδικού. Πρόκειται για ένα βαρύνουσας σημασίας ντοκουμέντο που αποσιωπήθηκε ή υποβαθμίστηκε όλα αυτά τα χρόνια, καθώς μια τέτοια ταύτιση δεν θα βόλευε καμία αριστερή ή δεξιά ένταξη, όπως τονίζει ο Κώστας Δεσποινιάδης σε ένα από τα κείμενά του, επισημαίνοντας ένα βασικό στοιχείο που δεν έχει καθόλου τονιστεί από τους κριτικούς και τους σχολιαστές του Αλεξάνδρου.
Πράγματι: η πορεία του βίου του Αλεξάνδρου από την κομμουνιστικη στράτευση της νεότητας, στην απογοήτευση, την ρήξη με το κόμμα αλλά και η επιθυμία της μη απόσυρσης και η συνεχής εναντίωση με τον φασισμό, η δέσμευση σε μια προσωπική στάση συνεπή προς την υπόθεση της ανθρώπινης χειραφέτησης και της καθολικής ελευθερίας, τον φέρνει δίπλα σε μια αναρχική στάση, που ειδικά στην περίπτωσή του συμπυκνώνει τα πλέον ουμανιστικά της χαρακτηριστικά. Πρόκειται, συνεχίζει ο Δεσποινιάδης, για μια αναρχική στάση σε μια Ελλάδα με πλήρη την απουσία αναρχικού κινήματος και αναρχικών ιδεών, μια στάση που ίσως ήταν και για εκείνον δύσκολο να συνειδητοποιήσει.
Το εν λόγω αφιέρωμα είναι απολύτως αντάξιο των τιμώμενων αλλά και της μέχρι τώρα πορείας του περιοδικού για μια σπάνια περίπτωση συγγραφέα όπου έργο και άνθρωπος είναι Ένα. Στο πρόσωπό του Αλεξάνδρου συγκλίνουν η καλλιτεχνική και ηθική συνέπεια. Όταν το Κομμουνιστικό Κόμμα διέγραψε έναν φίλο του ως φραξιονιστή, ο Αλεξάνδρου αρνήθηκε να υπακούσει στην κομματική εντολή να πάψουν ακόμα και να του μιλάνε. Συνέχισε να του μιλάει κανονικά και αυτοδιαγράφηκε από κάθε συλλογική και οργανωμένη δράση, συνεχίζοντας να συμμετέχει στις αντιστασιακές πράξεις που θεωρούσε αναγκαίες. Οι ποιητικές του συλλογές, τυπωμένες ως αυτοεκδόσεις, πουλούσαν ελάχιστα αντίτυπα, αποσιωπημένες από την αριστερή κριτική, ενώ κανείς αριστερός εκδότης δεν τολμούσε να βγάλει τα βιβλία του αποσυνάγωγου. Όταν το 1972 η Ασφάλεια απαίτησε να αφαιρεθούν τρία ποιήματα από την συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του εκείνος αρνήθηκε και το βιβλίο απαγορεύτηκε και αποσύρθηκε.
Ένεκα των ταραγμένων περιστάσεων του βίου του ο Αλεξάνδρου ήταν ένας συγγραφέας ολιγογράφος (ένα μυθιστόρημα, τρεις ποιητικές συλλογές, ένα ιστορικό βιβλίο για την Κροστάνδη, λίγα σκόρπια δοκίμια, δυο τρία σενάρια και θεατρικά). Η εξορία, η απομόνωση, η μοναξιά ήταν κυρίως συνθήκη επιβεβλημένη από τους γύρω του· το τίμημα που πληρώνει κανείς για να μείνει ακέραιος και συνεπής στον εαυτό του. Ελ Ντάμπα (Βόρεια Αφρική), Μούδρος, Μακρόνησος, Άγιος Ευστράτιος, φυλακές Αβέρωφ, Αίγινας, Γυάρου. Ενώπιον των αντιπάλων του αλλά και των δικαστών δήλωνε κομμουνιστής ενώ στους κομμουνιστές δήλωνε ότι δεν ανήκει πουθενά. Οι συνεξόριστοί του αρνούνταν ακόμα και καλημέρα να του πουν, ευθυγραμμιζόμενοι με την γραμμή του Κόμματος. Έτσι βίωνε διπλή εξορία μέσα στην εξορία· ή, όπως το διατύπωνε ο ίδιος, ο ποιητής είναι πάντοτε με το μέρος της Αντιγόνης και ποτέ με το μέρος του Κρέοντα.
Η διαρκώς «φιμωμένη» αυτή φωνή βρήκε διέξοδο στο μοναδικό μυθιστόρημά του, Το Κιβώτιο, για το οποίο πλέον σήμερα έχουν γραφεί αμέτρητες σελίδες. Βέβαια και πάλι το σπάνιο αυτό βιβλίο διαβάστηκε με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους, όπως κάθε σημαντικό λογοτεχνικό έργο, αλλά και πάλι αποσιωπήθηκε η ερμηνεία της πολιτικής μεταφοράς – αλληγορίας. Ο Δεσποινιάδης προτείνει εδώ τρεις βασικούς άξονες που τεκμηριώνουν την σχετική ερμηνεία. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο ίδιος ο Αλεξάνδρου, σε επιστολή στον Γιάννη Ρίτσο, που πάντα τον στήριζε, αδιαφορώντας εκτός των άλλων για τις κομματικές εντολές, περιέγραψε το Κιβώτιο ως μαρτυρία μιας νοοτροπίας που παρατηρήθηκε σε διάφορες εποχές.
Πράγματι, τονίζει ο Δεσποινιάδης, ο σχετικός συμβολισμός αρθρώνεται γύρω από ένα συγκρουσιακό δίπολο. Από την μια η στράτευση στο Κόμμα εμφανίζεται ως μέσον για την υπόθεση της πραγμάτωσης της πανανθρώπινης χειραφέτησης, και συνακόλουθα μετατρέπεται ως αυτοσκοπός των φορέων του. Η ιδεολογία μετατρέπει τα σε ψευδή συνείδηση, η ηγεσία σε αλάνθαστο πόλο, οι στρατευμένοι σε άβουλα φερέφωνα της κομματικής γραμμής. Στο άλλο άκρο υπάρχει η επιλογή της προσωπικής συνέπειας σ’ ένα επαναστατικό όραμα χωρίς παραχωρήσεις στους παραλογισμούς της ηγεσίας, δίχως αναγνώριση κανενός αλάθητου. Κι έτσι ο Κιβώτιο, μπορεί να ήταν άδειο, αλλά η «επιχείρηση Κιβώτιο» δεν είναι το νόημα του αγώνα για ανθρώπινη χειραφέτηση αλλά η αναίρεση αυτού του νοήματος από την ηγεσία, που το άδειασε από το περιεχόμενό του.
Η Καίτη Δρόσου δεν ήταν απλώς «η σύντροφος του Αλεξάνδρου» αλλά και μια ολοκληρωμένη πνευματική προσωπικότητα που υπήρξε εξίσου συνεπής στην ηθική της στάση. Ο Δεσποινιάδης, που είχε την τύχη να την γνωρίσει προσωπικά, μας παρουσιάζει την φυσιογνωμία του ποιητικού της έργου (που θα εκδοθεί από τις εκδόσεις Πανοπτικόν), ενώ δημοσιεύονται ένα ποίημα, δυο επιστολές (στην Αίγλη Μπρούσκου και στον ίδιο) και μια συνέντευξη στην Αλεξάνδρα Δ. Ιωαννίδου. Το αφιέρωμα περιλαμβάνει ακόμα τα κείμενα των Ζ. Δ. Αϊναλή Ένα κιβώτιο μέσα σ’ ένα κιβώτιο, Γρηγόρη Αμπατζόγλου Η γιορτή στις Άλπεις και Αισιοδοξία για το τίποτα, Κατερίνας Καμπάνη  Άρης Αλεξάνδρου – Καίτη Δρόσου και φυσικά η πλήρης βιβλιογραφία των δυο συγγραφέων.
Άλλα δυο κείμενα εκτός αφιερώματος ολοκληρώνουν το τεύχος: Ο Φώτης Τερζάκης συνεχίζει πάνω στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτηση που εγείρει το ερώτημα «υπάρχει μια αναρχική θεωρία του κράτους;» και ο Θανάσης Αλεξίου διερευνά το τρίπτυχο «Οικογένεια, σεξουαλικές πρακτικές και κοινωνικό υποκείμενο».
Σε έναν κόσμο φανατικού διπολισμού μια στάση σαν αυτή του Αλεξάνδρου ήταν αδιανόητη, επί της ουσίας σχεδόν αυτοκτονική, πόσο μάλλον όταν δεν επρόκειτο για στάση ουδέτερη αλλά επιθετικά ενάντια και στους δύο πόλους· επιθετικά βέβαια ως προς την ουσία και όχι ως προς το ύφος, καθώς ήταν πάντα πράος. Άνθρωποι σαν τον Αλεξάνδρου δεν θα είχαν χώρο να υπάρξουν. Σήμερα όμως, είμαι βέβαιος, όχι απλά βρίσκεται εδώ αλλά φωτίζει και εμπνέει ακριβώς στην πιο κρίσιμη στιγμή.
                                                [σελ. 144]
Στην τελευταία φωτογραφία η Καίτη Δρόσου με τον Γιάννη Ρίτσο, έναν από τους ελάχιστους υποστηρικτές του Αλεξάνδρου. Ανάμεσα στις εικόνες των συγγραφέων, το βιβλίο που διάβαζε ο σοφός παππούς της οικογένειάς μου στην Αιδηψό το 1976. Μέσα στις σελίδες, κιτρινισμένο από τον χρόνο, το απόκομμα της κριτικής από Τα Νέα (από τον Κώστα Σταματίου).